Selecteer een pagina

Maakt geld gelukkig?

Een vraag die we onszelf regelmatig stellen. En niet zonder reden. Als je wat meer geld had, zou je een groter huis kunnen kopen. Of die nieuwe Tesla. En daar word je dan iets blijer van. Althans – dat denk je. Maar is dat echt zo?

Andersom geredeneerd: zonder geld kun je niet eten kopen. Of een huis betalen. Ook kun je dan niet Tony’s chocola kopen, wat significant negatief werkt op iemands mate van geluk.

Maar…

Natuurlijk heeft iedereen een minimaal vermogen of inkomen nodig om te kunnen leven. Misschien is de vraag maakt geld gelukkig wel niet de juiste. Of misschien is hij niet compleet genoeg.

Misschien is de betere vraag: wat is de relatie tussen geld en geluk?

Op dit manier ontstijgen we het welles/nietes niveau en dwingen we onszelf een open vraag te beantwoorden. Net als vroeger tijdens je examen kost dat nou eenmaal wat meer moeite dan A of B aankruisen.

Wat ons gelukkig maakt

Als je wil weten of geld gelukkig maakt, is het eerst belangrijk om te weten wat ons als mens gelukkig maakt. En daarna nog eens wat jou specifiek gelukkig maakt. Want we zijn niet allemaal gelijk.

Een psycholoog of geluksexert ben ik niet en ik ga ook niet doen alsof. Wat ik wel kan doen is een paar bronnen raadplegen om een idee te krijgen van wat ons gelukkig maakt. Bij elke bron staat een link, mocht je je verder willen verdiepen.

What makes a good life?
Ik keek een 20 minuten durende TED talk van Robert Waldinger, getiteld What makes a good life?. De talk gaat over bevindingen van een 40+ jaar durende studie naar 700+ testpersonen. Interessant: 80% van de kinderen gaven als eerste antwoord: geld. Op plek twee stond: beroemd zijn. Wanneer men op leeftijd kwam, was het antwoord: familie en sociale connecties.

“They didn’t think happiness was related to material possessions and wealth”
Een kort artikel op Time.com refereert naar een onderzoek van een krant die haar lezers vroeg de vraag “wat maakt je gelukkig” te beantwoorden. De antwoorden in 2914 waren ‘veiligheid’, ‘religie’ en ‘kennis’. In 2014 waren de antwoorden ‘veiligheid’, ‘vrijheid’ en ‘humor’. Vrijheid is enigszins vrij vertaald uit ‘Leisure’.

“Happiness is not having a lot of privilege or money“
Een wetenschapper van Berkeley zegt in dit artikel: “Researchers think of happiness as having satisfaction and meaning in your life” en “people who say they’re happy have strong connections with community and with other people”.

33 dingen die ons gelukkig maken
De Telegraph heeft een lijst van 33 punten opgesomd uit een onderzoek naar 20.000 mensen over wat hen gelukkig maakt. Ook hier zien we intimiteit, sociale connecties en vrijetijdsbestedingen veel terugkomen.

Maslow’s piramide

In de jaren ‘40 heeft Maslow de piramide van behoeften gemaakt. Deze zie je hieronder professioneel geschetst door yours truly.

maslow

De theorie is dat wanneer je de onderste behoeften hebt vervuld, dat je bezig gaan met de volgende trap in de piramide. Heel vrij geïnterpreteerd: eerst koop je eten, daarna zorg je dat je je huur betaalt, zodat je niet op straat belandt.

Elke keer als je een trap uit de piramide hebt gedekt, level je up naar de volgende trap.

Contextueel denken

Veel mensen in de wereld zitten vast in de eerste en de twee trap van Maslow. Wij hebben het in Nederland prima voor elkaar en zijn al vrij snel verzekerd van eten op ons bord en een dak boven ons hoofd.

In Zuid Azië wonen 500 miljoen mensen onder de extreme poverty line van $1,25 per dag. Dit zijn mensen die alleen maar met trap 1 en hopelijk trap 2 bezig zijn uit de piramide.

Zit je zelf ook in een situatie dat je moet vechten om boven trap 1 of trap 2 uit te komen? Weet dan dat er een volgend niveau is dat je kunt bereiken. Zit je hoger in de piramide? Toon respect voor de mensen die hier niet zitten. Het is vaak makkelijk om te zeggen over arme mensen: “dan werken ze toch wat harder?” of “dan gaan ze toch een opleiding volgen?”, misschien stoor je je wel eens aan het vele geld dat naar uitkeringen gaat.

Onthoud dat wanneer je in een lagere trap zit, je contextueel vrijwel alleen maar bezig bent met de trap waarin je vast zit. Als je moet vechten om ‘s avonds eten op tafel te krijgen, ben je niet bezig met het lezen van blogartikelen over de link tussen geld en geluk.

Money en Happiness

Back to business. Nu wel weten (ongeveer) wat ons gelukkig maakt, gaan we door naar de link tussen geld en geluk.

Als we alles even heel letterlijk nemen, kun je vrij simpel redeneren dat je met geld de eerste twee trappen uit de Maslow piramide kunt afkopen. Met geld koop je eten en drinken. Ook koop of huur je een huis met geld, wat veiligheid biedt.

Hier lijkt al een link te ontstaan tussen geld en geluk. Want heb je deze twee trappen gedekt, kun je door naar sociale behoeften. Je hebt tijd om te daten, een biertje in de kroeg te drinken en om met je kinderen naar een voetbalwedstrijd te gaan.

Leuk, dat ik dit zo bedenk, maar klopt deze theorie ook?

De correlatie tussen inkomen en geluk

Een onderzoek van Princeton brengt enige correlatie in kaart tussen inkomen en geluk. Zo blijkt dat minder mensen met hoger inkomen stress ervaren. Ook geeft 41% aan uit de lage inkomens dat ze niet gelukkig zijn. Dit is maar 21% onder de hogere inkomens.  

Hoe hoger het inkomen, hoe minder het effect wordt op de mate van geluk. Denken we visueel, dan zien we een afnemende lijn in de relatie tussen inkomen en geluk.

link-inkomen-geluk

Waar ligt het kantelpunt dan? Volgens het onderzoek op $75.000, wat ongeveer hetzelfde bedrag in euro’s is. Natuurlijk is dit onderzoek in Amerika uitgevoerd, wat betekent dat het bedrag in Nederland anders kan zijn.

Hoeveel geld heb je nodig om optimaal gelukkig te zijn?

Het antwoord op deze vraag verschilt per persoon. Lekker cliché, natuurlijk. De meeste impact dat geld op geluk zal hebben, is als we er de boodschappen en huur van kunnen betalen.

Daarnaast worden we iets blijer als we onze hobby’s kunnen betalen. Als we daar bovenop nog wat sparen, geeft deze buffer een gevoel van zekerheid en veiligheid. Hoe hoog die buffer moet zijn, reken je uit met de bufferberekenaar van Nibud.

Maar meer geld dan dat maakt ons blijkbaar niet veel gelukkiger. Natuurlijk is dit algemeen genomen. De een zal meer tevreden zijn dan de ander met een bepaald inkomen of vermogen. Maar als je niet gelukkig bent en je hebt toch een aardig vermogen, dan wil je wellicht je geluk uit andere zaken halen.

Dus: maakt geld gelukkig?

Het genuanceerde antwoord is dus: tot op zekere hoogte. Als wij onze basisbehoeften dekken met ons inkomen, draagt dit significant bij aan hoe gelukkig wij ons voelen. Houden we dan nog wat over voor hobby’s en een buffer, dan zijn we nog iets blijer.

Maar er is dus een grens tussen inkomen en geluk. Meer geld betekent niet altijd meer geluk. Om met de wijze woorden van Arnold Schwarzenegger af te sluiten:

“Money doesn’t make you happy. I now have $50 million but I was just as happy when I had $48 million.”